1. Sự bất ổn: Kẻ thù lớn hơn cả mức thuế
Trong kinh doanh, sự rõ ràng về chi phí là yếu tố sống còn. Tuy nhiên, thị trường tôm Mỹ đầu năm 2026 lại đang thiếu đi điều đó. Mặc dù các chương trình khuyến mãi mùa Chay vẫn diễn ra rầm rộ tại các hệ thống lớn như Walmart hay Kroger, nhưng thực tế đây chỉ là những kế hoạch đã được chốt từ nhiều tháng trước dựa trên nguồn hàng nhập kho cũ.
Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu hiện đang rơi vào tình trạng "tiến thoái lưỡng nan". Các phán quyết trái chiều về tính hợp pháp của các mức thuế từ thời chính quyền Donald Trump đã khiến thị trường hỗn loạn. Khi không thể dự báo được chi phí của ngày mai, các nhà nhập khẩu chọn cách chờ đợi thay vì ký kết các hợp đồng dài hạn hay triển khai các chiến dịch quảng bá quy mô lớn cho mùa hè.
2. Áp lực lớn lên nhóm sản phẩm tôm đông lạnh
Tôm đông lạnh là mặt hàng thủy sản chủ lực tại thị trường bán lẻ Mỹ với doanh thu đạt khoảng 4 tỷ USD (tính đến giữa năm 2025). Với 94% nguồn cung là hàng nhập khẩu, tôm trở thành đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất từ các rào cản thương mại.
Theo dữ liệu từ Circana vào tháng 1/2026:
-
Giá tôm đông lạnh: Tăng mạnh 16% so với cùng kỳ năm trước.
-
Sản lượng bán ra: Sụt giảm 11%.
Đáng chú ý, lần đầu tiên các loại thịt gia súc, gia cầm đông lạnh đã vượt mặt thủy sản để trở thành nhóm protein lớn nhất tại các kênh bán lẻ Mỹ. Khoảng cách doanh số lên tới 100 triệu USD là con số báo động, cho thấy người tiêu dùng đang dần chuyển sang các lựa chọn thay thế khi giá tôm không còn cạnh tranh.
3. Cuộc đổi ngôi giữa Ecuador và Ấn Độ
Bối cảnh thuế quan đang làm thay đổi hoàn toàn cán cân cạnh tranh giữa các cường quốc xuất khẩu tôm:
-
Ecuador: Tận dụng việc các đối thủ châu Á chịu thuế cao, Ecuador đã vươn lên trở thành nguồn cung tôm lớn nhất cho Mỹ vào tháng 10/2025 với sản lượng tăng 26%. Tuy nhiên, việc sử dụng đồng USD khiến nước này không thể điều chỉnh tỷ giá để giảm áp lực thuế, tạo ra rủi ro lớn nếu mức thuế toàn cầu 10% được duy trì.
-
Ấn Độ & Đông Nam Á: Các quốc gia như Ấn Độ, Việt Nam và Indonesia đang nỗ lực thích nghi bằng cách điều chỉnh giá bán sát trần thuế quan. Việc dỡ bỏ mức thuế bổ sung 50% đối với tôm Ấn Độ gần đây có thể sẽ tạo ra một cuộc "lội ngược dòng", đẩy Ecuador vào thế khó trong thời gian tới.
4. Hệ lụy âm thầm và nguy cơ xói mòn thị trường
Chi phí thực sự của thuế quan không chỉ nằm ở con số 200 tỷ USD mà người tiêu dùng Mỹ phải chi thêm trong năm 2025. Nó nằm ở:
-
Những khoản đầu tư bị hủy bỏ.
-
Các chiến dịch quảng bá bị treo lại.
-
Những khách hàng tiềm năng dần từ bỏ thói quen tiêu dùng thủy sản do rào cản giá cả.
Nếu tình trạng hỗn loạn thuế quan kéo dài, nền tảng tiêu dùng tôm – vốn được xây dựng dựa trên các chương trình khuyến mãi và giá cả hợp lý – sẽ bị xói mòn sâu sắc.
Ngành tôm toàn cầu năm 2026 không chỉ là cuộc đua về chất lượng hay quy trình nuôi trồng, mà còn là cuộc chiến thích nghi với các biến số chính trị và thương mại. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, việc đa dạng hóa thị trường và tối ưu hóa chi phí sản xuất theo các tiêu chuẩn "chuẩn hóa" sẽ là chìa khóa duy nhất để đứng vững trước những cơn sóng dữ thuế quan từ phía bên kia đại dương.
0