Kết quả nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản III và Trường Đại học Nha Trang cho thấy, mô hình nuôi kết hợp với rong câu (Gracilaria tenuistipitata) mang lại nhiều lợi ích về môi trường, tỷ lệ sống và năng suất so với mô hình nuôi tôm đơn.

Áp lực môi trường trong nuôi tôm

Khi mật độ nuôi tăng cao, lượng thức ăn dư thừa và chất thải của tôm cũng tăng theo. Nếu không được kiểm soát, các hợp chất chứa nitơ và phốt pho sẽ tích tụ trong nước, làm gia tăng khí độc, giảm chất lượng môi trường và tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển.

Bên cạnh các biện pháp quản lý truyền thống, việc bổ sung rong biển vào hệ thống nuôi được xem là một giải pháp sinh học giúp hấp thu các chất dinh dưỡng hòa tan, góp phần duy trì môi trường nước ổn định hơn.

Rong biển hoạt động như "bộ lọc sinh học"

Trong nghiên cứu, hai loài rong gồm rong câu và rong nho được đưa vào mô hình nuôi kết hợp với tôm thẻ chân trắng.

Kết quả cho thấy cả hai loài rong đều giúp giảm đáng kể hàm lượng TAN, NO₂⁻, NO₃⁻ và phosphate so với mô hình nuôi tôm đơn. Nhờ khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng dư thừa để phục vụ sinh trưởng, rong biển góp phần hạn chế ô nhiễm nước và giảm áp lực lên hệ thống nuôi.

Điều này giúp môi trường ao ổn định hơn, giảm nguy cơ phát sinh các yếu tố bất lợi ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm.

Rong câu giúp tôm tăng trưởng tốt hơn

Không chỉ cải thiện môi trường, rong câu còn tạo điều kiện thuận lợi cho tôm sinh trưởng.

Sau 60 ngày nuôi, tôm kết hợp với rong câu đạt khối lượng trung bình 12,24 g/con, cao hơn mô hình nuôi đơn (11,26 g/con). Chiều dài và tốc độ tăng trưởng của tôm cũng được cải thiện rõ rệt.

Môi trường nước ổn định giúp tôm giảm stress, tăng khả năng bắt mồi và sử dụng thức ăn hiệu quả hơn, từ đó nâng cao tốc độ sinh trưởng.

Tỷ lệ sống và năng suất được cải thiện

Một trong những kết quả nổi bật của nghiên cứu là sự gia tăng về tỷ lệ sống và năng suất.

Tôm nuôi cùng rong câu đạt 74,8% tỷ lệ sống, cao hơn đáng kể so với mô hình nuôi đơn (65,6%). Đồng thời, năng suất đạt khoảng 2,1 kg/m³, vượt trội so với 1,56 kg/m³ ở mô hình đối chứng.

Điều này cho thấy việc kết hợp rong biển không chỉ giúp cải thiện môi trường mà còn mang lại lợi ích trực tiếp về hiệu quả sản xuất.

Hướng đi phù hợp cho nuôi tôm bền vững

Kết quả nghiên cứu cho thấy rong biển không chỉ là đối tượng nuôi có giá trị kinh tế mà còn có thể trở thành một thành phần quan trọng trong hệ thống nuôi tôm.

Việc tận dụng rong để hấp thu nguồn dinh dưỡng dư thừa giúp giảm ô nhiễm nước, hạn chế áp lực môi trường và hỗ trợ quá trình phát triển của tôm. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với xu hướng giảm sử dụng hóa chất, nâng cao an toàn sinh học và phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng tuần hoàn.

Cần tiếp tục đánh giá trong điều kiện thực tế

Mặc dù kết quả nghiên cứu rất khả quan, mô hình mới được đánh giá trong điều kiện thí nghiệm có kiểm soát.

Để áp dụng rộng rãi vào sản xuất, cần tiếp tục nghiên cứu trên quy mô ao nuôi thương phẩm nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế, chi phí đầu tư, khả năng quản lý rong cũng như tính phù hợp với từng vùng nuôi và điều kiện sản xuất khác nhau.

Nếu được triển khai hợp lý, mô hình nuôi tôm kết hợp rong biển có thể trở thành giải pháp góp phần nâng cao năng suất, giảm rủi ro môi trường và hướng đến phát triển bền vững cho ngành nuôi tôm Việt Nam.