Một trong những tác động rõ nhất của nắng nóng là sự suy giảm oxy hòa tan trong nước. Khi nhiệt độ tăng, khả năng giữ oxy của nước giảm, trong khi nhu cầu oxy của tôm lại tăng do quá trình trao đổi chất diễn ra mạnh hơn. Đây là lý do nhiều ao nuôi thường xuất hiện hiện tượng tôm nổi đầu hoặc tập trung quanh quạt nước vào sáng sớm và chiều tối.
Không chỉ ảnh hưởng đến hô hấp, nhiệt độ cao còn thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh, đặc biệt là nhóm Vibrio, đồng thời làm tăng tốc độ phân hủy chất hữu cơ dưới đáy ao. Quá trình này dễ phát sinh các khí độc như NH₃ và H₂S, khiến môi trường ao nuôi nhanh chóng suy giảm nếu không được kiểm soát kịp thời.
Để hạn chế sốc nhiệt, người nuôi cần duy trì mực nước ao ở mức phù hợp, thường từ 1,3 – 1,8 m tùy theo mô hình nuôi. Mực nước đủ sâu sẽ giúp giảm sự dao động nhiệt độ giữa ngày và đêm, đồng thời hạn chế ánh nắng tác động trực tiếp xuống đáy ao – nơi tôm sinh sống.
Hệ thống quạt nước và sục khí cũng cần được vận hành hợp lý trong những ngày nắng nóng. Ngoài việc tăng cường oxy hòa tan, quạt nước còn giúp luân chuyển các tầng nước, hạn chế hiện tượng phân tầng nhiệt và phân bố oxy đồng đều trong ao. Đặc biệt, cần tăng thời gian chạy quạt vào ban đêm và rạng sáng – thời điểm hàm lượng oxy thường xuống thấp nhất.
Song song với việc quản lý môi trường, chế độ cho ăn cũng cần được điều chỉnh linh hoạt. Vào những ngày nhiệt độ cao, không nên cho tôm ăn nhiều vào giữa trưa vì đây là thời điểm tôm bắt mồi kém và thức ăn dễ dư thừa. Thay vào đó, nên tập trung cho ăn vào sáng sớm hoặc chiều mát, đồng thời thường xuyên kiểm tra sàng ăn để điều chỉnh khẩu phần phù hợp với sức ăn thực tế của tôm.
Người nuôi cũng cần theo dõi các chỉ tiêu môi trường như nhiệt độ, pH, độ kiềm, oxy hòa tan và độ trong của nước ít nhất 2 – 3 lần mỗi ngày. Khi phát hiện các chỉ số biến động bất thường, cần có biện pháp xử lý sớm như cấp thêm nước đã qua xử lý, thay nước từng phần hoặc điều chỉnh màu nước để giảm hấp thụ nhiệt.
Ngoài ra, việc giảm bức xạ nhiệt trực tiếp lên mặt ao cũng mang lại hiệu quả tích cực. Tùy điều kiện thực tế, người nuôi có thể sử dụng lưới che nắng tại một số khu vực, trồng cây chắn gió hoặc thiết kế hệ thống ao hợp lý để hạn chế tác động của ánh nắng gay gắt trong thời gian dài.
Thực tế cho thấy, phần lớn các sự cố trong mùa nắng nóng không xảy ra do nhiệt độ cao đơn thuần mà là hệ quả của sự biến động đồng thời giữa nhiệt độ, oxy hòa tan, chất lượng nước và sức khỏe đàn tôm. Vì vậy, việc theo dõi ao nuôi thường xuyên, kết hợp quản lý môi trường và chế độ chăm sóc hợp lý sẽ giúp tôm thích nghi tốt hơn với thời tiết khắc nghiệt.
Chủ động phòng ngừa sốc nhiệt không chỉ giúp tôm duy trì sức ăn và tăng trưởng ổn định mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, nâng cao tỷ lệ sống và mang lại hiệu quả kinh tế bền vững cho người nuôi.
0